Сомих

Сæрибар энциклопеди Википедийы æрмæг.
Сомихы Республикæ
Հայաստանի Հանրապետություն
Тырыса Герб
Тырыса Герб
Гимн: «Мер Айреник»
«Мах Фыдыбæстæ»
Официалон æвзаг сомихаг
Сæйраг сахар Ереван
Стырдæр сахартæ Ереван, Гюмри
Хицауиуæджы хуыз Президентон республикæ
Президент Ваагн Хачатурян
Премьер-министр Никол Пашинян
Территори
 • Æдæппæт 29 800 км²
 • Доны уæлцъары % 4,7
Цæрджытæ
 • Бахыгъд (2024) 3 165 000 ад.
 • Æнгомад 100,4 ад./км²
ÆМП
 • Æдæппæт (2017) 11 037 млрд долл.
Валютæ драм
Интернет-домен .am
Код ISO AM
ÆОК-ы код ARM
Телефонон код +374
Сахатон таг +4
ВикиКъæбицы логотип Викикъæбицы медиа

Сомих кæнæ Сомихыстон, дыгур. Сомех (сом. Հայաստան [hɑjɑsˈtɑn]), официалон æгъдауæй — Сомихы Республикæ (сом. Հայաստանի Հանրապետություն [hɑjɑstɑˈni hɑnɾɑpɛtuˈtʰjun]), у Хуссар Кавказы паддзахад. Ис Ныгуылæн Азийы, денджызмæ бацæуæн йæм нæй. Арæнтæ йæм ис Гуырдзыстон, Турк, Азербайджан æмæ Иранимæ. Йæ сæйраг сахар у Ереван. Сомихы зæххыты фæзуат у 29 800 квадратон километр, æмæ йæ цæрджыты нымæц та у 3,3 милуан. Кæд географион критеритæм гæсгæ Азийы ис, уæд культурон æууæлтæй Европæйы паддзахадыл нымад у.

Карабахы конфликты фæстæ Турк æмæ Азербайджан Сомихимæ сæ арæнтæ сæхгæдтой, афтæмæй дунейы бæстæтимæ уæйгæнæн ис æрмæст Гуырдзыстон æмæ Ираны территоритыл.

2009-æм азы райдыдта Турк æмæ Сомихы ’хсæн бафидауыны процесс. Сомихы цæрджытæ сæ ныфс дарынц ууыл, æмæ арæн байгом уыдзæн, уымæй та фæасламдæр уыдзысты æппæт импортгонд товартæ. Иуæй-иу политиктæ зæгъынц, гом арæн Туркæн æлхъивыны инструмент кæй ратдзынæн, уый тыххæй[1]. Ныртæккæ, 1992-æм азы бадзырдмæ гæсгæ, Туркимæ Сомихы арæн хъахъхъæнынц Уæрæсейы арæнгæсты æфсад[2].

Паддзахады нырыккон президент у Ваагн Хачатурян (2022-æм азæй).

Сомихы валютæ у драм. Лыстæгдæр æхца у 10 драмы монетæ.

Сомих у дунейы рагондæр чырыстон паддзахæдтæй иу. Чырыстон дин дзы сси официалон 301-æм азы.

Бæстæйы цардмæ стыр тæваг дарынц сомихаг фæсарæйнаг диаспорæ.

Этимологи[ивын | Бындур ивын]

Иронау та дзырд «Сомих» y равзæрд гуырдзиаг дзырдæй «Сомхети» (гуырдз. სომხეთი кæнæ სასომხეთი). Куыд уынæм, афтæмæй абон ацы дзырд у æрмæстдæр уыцы дыууæ æвзæгтыл.

Административон дих[ивын | Бындур ивын]

Сомихы провинцитæ

Сомихы ис 11 провинцийы (марзтæ, сом. մարզ):

  1. Арагацотн (сом. Արագածոտնի մարզ) — с. Аштарак.
  2. Арарат (сом. Արարատի մարզ) — с. Арташат.
  3. Армавир (сом. Արմավիրի մարզ) — с. Армавир.
  4. Гегаркуник (сом. Գեղարքունիքի մարզ) — с. Гавар.
  5. Котайк (сом. Կոտայքի մարզ) — с. Раздан.
  6. Лори (сом. Լոռու մարզ) — с. Ванадзор.
  7. Ширак (сом. Շիրակի մարզ) — с. Гюмри.
  8. Сюник (сом. Սյունիքի մարզ) — с. Капан.
  9. Тавуш (сом. Տավուշի մարզ) — с. Иджеван.
  10. Вайоц Дзор (сом. Վայոց Ձորի մարզ) — с. Ехегнадзор.
  11. Ереван (сом. Երևան) — с. Ереван.
Моладзандон Сомихы
Гарнийы аргъуан, нæ эрæйы I æнус

Паддзахадон арæзт[ивын | Бындур ивын]

Президент[ивын | Бындур ивын]

Сомихы президенттæ:

Фиппаинæгтæ[ивын | Бындур ивын]