Тыва

Тывайы Республикæ
	Уæрæсейы Федерацийы субъект
Тывайы Республикæ
	уырыс. Республика Тыва; тув. Тыва Республика
Тырыса	Герб
	51°47′00″ с. ш. 94°45′00″ в. д.HGЯO
Паддзахад	Уæрæсе
Кæй сконды у	Сыбыры федералон зылд
Сæйраг сахар	Кызыл
Сæргълæууæг	Шолбан Кара-оол[d]
Истори æмæ географи
Бындурæвæрды датæ	1991-æм азы 24 майы
Фæзуат	170 500 км²;
Сахатон таг	MSK+4 (UTC+7)
Цæрджытæ
Цæрджытæ	↗337 271 ад. (2023)
Официалон æвзæгтæ	тываг, уырыссаг
Цифрон идентификатортæ
Код ISO 3166-2	RU-TY
Автомобилон код	17
	Официалон сайт(уырыс.)
	Викикъæбицы медиа

Тыва́ (официалон ном у Тывайы Республикæ; тув. Тыва Республика, уырыс. Республика Тыва) у Уæрæсейы республикæ Скæсæн Сыбыры, лæууы Красноярсчы край, Хакаси, Буряти, Иркутсчы облæст æмæ Алтайы Республикæйы ’хсæн, хуссары æмæ скæсæны та — Монголимæ арæн. Тывайы сæйраг сахар у Кызыл.

Республикæйы хицауады сæрдар у Кара-оол Шолбан.

Тывайы æмæ Скæсæн Сыбыры æппæты бæрзонддæр хохы цъупп у Монгун-Тайга.

Административон дих

Республикæйы ис 17 районы æмæ 5 сахары.

I Сахар Кызыл
II Сахар Ак-Довурак

Цæрджытæ

Æдæппæт цæрджыты нымæц у 317 056 адæймаджы, уыдонæй 51,22% цæрынц сахарты. Националон сконд 1959-2002 азмæ гæсгæ:

Адæм	1959	1970	1979	1989	2002
Тувайæгтæ	57,0 %	58,6 %	60,5 %	64,3 %	77,0 %
Уырыс	40,1 %	38,3 %	36,2 %	32,0 %	20,1 %
Хакасæгтæ	1,0 %	…	…	…	…

Разагъды тувайæгтæ

Шойгу Сергей — уæлвæткон уавæрты фæдыл министр.
Чинаг, Галсан — Тывайы фыссæг
Ажикмаа-Рушева Наталья — балеринæ.
Надя Рушева — Уæрæсейы нывгæнæг
Мунзук Максим — Тывайы актёр

Политикæ

Тувæйы политиктæ:

Анчимаа-Тока Хертек — Чысыл Хуралы президиумы сæрдар (1941−1944)
Ооржак Шериг-оол — Тывайы фыццаг президент.
Кара-оол Шолбан — Хицауады сæрдар
Салчак Тока — ТАР-ы генералон секретар

Галерей

Саяно-Шушенскы донмарæны уынд
Ховд гол
Чагытайы цад
Кызылы чырыстон аргъуан
Спортивон комплекс "Субедей"

Фиппаинæгтæ

↑ https://web.archive.org/web/20210410073453/http://lawinrussia.ru/content/tuvinskaya-narodnaya-respublika-nemnogo-iz-istorii
↑ Численность постоянного населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2023 года (с учётом итогов Всероссийской переписи населения 2020 г.). Федеральная служба государственной статистики(уырыс.) (18 августа 2023). Датæ: 2023-æм азы 23 августы.

Ацы уац Уæрæсейы тыххæй къæртт у, ома æрдæгцæттæ.
Википедийæн баххуыс кæн æмæ ацы уац раст æмæ стырдæр скæн.

[_a50e12e24709ba4b-1] ttps://web.archive.org/web/20210410073453/http://lawinrussia.ru/content/tuvinskaya-narodnaya-respublika-nemnogo-iz-istorii

[2023AA-2] Численность постоянного населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2023 года (с учётом итогов Всероссийской переписи населения 2020 г.). Федеральная служба государственной статистики(уырыс.) (18 августа 2023). Датæ: 2023-æм азы 23 августы.

[1]

[2]

Уæрæсейы федеративон арæзт
Республикæтæ	Адыгей • Алтай • Башкортостан • Буряти • Дагъистан • Карели • Кæсæг-Балхъар • Коми • Марий Эл • Мæхъхъæл • Мордови • Тæтæрстан • Тыва • Удмурти • Хакаси • Хъалмыхъхъ • Хъæрæсе-Черкес • Хъырым¹ • Цæгат Ирыстон • Цæцæн • Чуваши • Якути
Крайтæ	Алтайы • Денджызгæроны • Камчаткæйы • Краснодары • Красноярсчы • Пермы • Стъараполы • Фæсбайкалы • Хабаровы
Облæстытæ	Амуры • Архангельсчы • Астраханы • Белгороды • Брянсчы • Владимиры • Волгограды • Вологдæйы • Воронежы • Ивановойы • Иркутсчы • Калининграды • Калугæйы • Кемеровойы • Кировы • Костромайы • Курганы • Курсчы • Ленинграды • Липецчы • Магаданы • Мæскуыйы • Мурмæнсчы • Дæллаг Новгороды • Новгороды • Новосибирсчы • Омсчы • Оренбурджы • Орёлы • Пензæйы • Псковы • Ростовы • Рязаны • Самарæйы • Саратовы • Сахалины • Свердловсчы • Смоленсчы • Тамбовы • Тверы • Томсчы • Тулæйы • Тюмены • Ульяновсчы • Челябинсчы • Ярославлы
Федералон сахартæ	Бетъырбух • Мæскуы • Севастополь¹
Автономон облæст	Дзутты
Автономон зылдтæ	Ненецты • Ханты-Мансийы — Югра • Чукоткæйы • Ямал-Ненецты
¹ Дзырддаг территори, Украинæ йæ йæхи хай нымайы