Уырыссаг адæм

Сæрибар энциклопеди Википедийы æрмæг.
Уырыс
Prokudin-Gorskii-08.jpg
Хином русские
Ахæлиу æмæ нымæц
Æдæппæт: 134 млн.
Иумæйаг информаци
Æвзаг уырыссаг
Дин чырыстон дин
Хæстæг адæмтæ славяйнаг адæмтæ
Этникон дæлкъордтæ уырыссаг адæмы этнографион æмæ субэтникон къордтæ
ВикиКъæбицы логотип Викикъæбицы медиа

Уырыссаг адæм, уырыс дæр (уырыс. русские) у скæсæйнаг славяйнаг адæм, сты Уæрæсейы цæрджыты фылдæр хай (80% бæрц). Æдæппæт дунейы ис 146 милуан уырыссаджы, уыдонæй Уæрæсейы — 116 милуаны бæрц. Уыцы нымæц кæны къаддæр.

Уырыссæгты æвзаг у уырыссаг.

Уырыссæгтæ ма цæрынц Украинæйы (11,35 млн), Хъазахстаны (6,23 млн), Узбекистаны (1,65 млн), Белоруссийы (1,34 млн), Хъиргъизы (0,91 млн), Латвийы (0,9 млн), Молдавийы (0,56 млн), Эстонийы (0,47 млн) стæй бирæ æндæр бæстæты. Æдæппæт цæрджыты нымæцæй фылдæр хай уырыс сты Приднестровьейы (30,4 %), Латвийы (27,7 %), Эстонийы (25,6 %), Хъазахстаны (25,1 %).

Уæрæсейы регионты ’хсæн уырыс тæккæ фылдæр хай сты Вологдæйы облæсты (96,56 %). 90% фылдæр кæм сты, ахæм регионты нымæц у 30. Националон республикæты æдæппæт цæрджыты нымæцæй уырыс сты цæрджыты 30-50%, тæккæ къаддæр сты Дагъистан, Мæхъхъæл æмæ Цæцæны (5 % къаддæр).

Уырыс стыр адæм сты, æмæ уый тыххæй дзы разынд цалдæр хицæн субэтникон къорды. Уыдонæй цалдæр сты:

æмæ æндæртæ.

Цæгат Ирыстон

Цæгат Ирыстоны цæрынц 164 мин уырыссаджы[14], ома республикæйы цæрджытæй 23,1%. Сæ фылдæр цæрынц Дзæуджыхъæу æмæ Мæздæджы районы, стæй иуæй-иу хъазахъхъаг хъæуты дæр.

Фиппаинæгтæ

  1. По данным Всероссийской переписи населения 2010 года, проведённой до произошедшего в 2014 году фактического присоединения территорий Республики Крым и Севастополя к России. Численность русских в данных субъектах по результатам крымской переписи 2014 года составила соответственно 1 188 978 и 303 100 человек.
  2. При переписи 2010 года было рекордное число лиц, «не указавших национальную принадлежность, включая лиц, по которым сведения получены из административных источников» (более 5,6 млн.), поэтому цифры могут не отражать реальную численность
  3. По данным Всеукраинской переписи населения 2001 года, проведённой до произошедшей в 2014 году утраты Украиной контроля над территориями АР Крым и Севастополя с их фактическим присоединением к России. Численность русских в данных регионах по результатам переписи 2001 года составила соответственно 1 180 441 и 269 953 человек.
  1. Русские, 2015.
  2. Всероссийская перепись населения 2010. Национальный состав населения РФ 2010
  3. Вот какие мы — россияне. Об итогах Всероссийской переписи населения 2010 года
  4. Всеукраїнський перепис населення 2001. Русская версия. Результаты. Национальность и родной язык(недоступная ссылка). Датæ: 2011-æм азы 16 августы. Архив 2011-æм азы 10 сентябры.
  5. Численность населения Республики Казахстан по отдельным этносам на начало 2021 года. Комитет по статистике Министерства национальной экономики Республики Казахстан. Датæ: 2021-æм азы 1 майы.
  6. Selected Social Characteristics in the United States: 2009(недоступная ссылка). U.S. Census American Community Survey. Датæ: 2011-æм азы 29 августы. Архив 2020-æм азы 11 февралы.
  7. Migrationsbericht 2012(нем.). BAMF - Bundesamt für Migration und Flüchtlinge. Датæ: 2020-æм азы 9 февралы.
  8. Данные предоставлены Госкомстатом Республики Узбекистан автору статьи — Цыряпкина Ю. Н. Русские в Узбекистане: языковые практики и самоидентификации (на примере полевых исследований в Фергане) // Томский журнал лингвистических и антропологических исследований. — 2015. — № 3 (9). — С. 18
  9. Итоги переписи населения Беларуси 2019 г.
  10. Statistics Canada Government of Canada. Census Profile, 2016 Census. www12.statcan.gc.ca.
  11. Русские в Латвии.
  12. Баракча табылган жок - Статистиканын улуттук комитети
  13. Ethnic nationality. Mother tongue and command of foreign languages. Dialects. pub.stat.ee. Датæ: 2020-æм азы 17 февралы.
  14. 2002-æм азы сфыстмæ гæсгæ