Беслæн

Сæрибар энциклопеди Википедийы æрмæг.
Перейти к навигации Перейти к поиску
Сахар
Беслæн
уырыс. Беслан
Тылаттаты Беслæны цырт
Тылаттаты Беслæны цырт
Герб
Герб
Паддзахад
Федерацийы субъект
Муниципалон район
Координатæтæ
Бындурæвæрд
1847
Раздæры нæмттæ
1941 азы агъоммæ — Тылаттаты хъæу
1950 азы агъоммæ — Ирыстон[1]
Сахар кæдæй
1950 азæй
Цæрджытæ
37 400[2] адæймаджы (2021)
Националон сконд
Сахатон таг
Телефонон код
+7 86737
Автомобилон код
15
Беслæн (Уæрæсе)
Red pog.png
Беслæн (Цæгат Ирыстон)
Red pog.png
Commons-logo.svg Викикъæбицы медиа

Беслæн у Цæгат Ирыстоны сахар, Рахизфарсы районы административон центр. Цæры дзы 37,4 мин адæймаджы, æмæ уымæ гæсгæ у Цæгат Ирыстоны æртыккаг цæрæгджындæр сахар. Беслæн у республикæйы ахсджиаг транспортон æмæ индустрион центр.

Истори[ивын | Бындур ивын]

Беслæн бындурæвæрд æрцыдис 1847-æм азы. Йæ бындурæвæрæг у Алыккаты Беслæн, Дæллаг Хъобанæй ралидзæг. Раздæр ацы бынаты уыдис хъæд, йæ астæу та — обау, ныр æй хонынц Беслæны обау.

Алыккаты Беслæны фæдыл ардæм æрбалыгъдысты: Есенатæ, Тылаттатæ, Хъаныхъуатæ. Уыдоны фæстæ ам æрцардысты Магкотæ, Хъамбегатæ, Бæтæгатæ æмæ æнд., кæцытæ ралыгъдысты Дæргъæвсы комæй. Хъæуы фыццаг ном уыд Алыгкатыхъæу[3], йæ бындурæвæрæджы мыггагмæ гæсгæ. Фæстæдæр хуындис Тылаттаты хъæу[4] (уырыс. Тулатово), æлдар Тылаттаты Беслæны номæй. 1950 азы уый сси сахар, йæ ном Беслæн, афтæмæй.

2004-æм азы 1 сентябры террористтæ тыхæй бацахстой Беслæны 1-æм скъола, æмæ 1128 адæймаджы (сывæлæттæ, ахуыргæнджытæ æмæ ныййарджытæ) амынæттæй систой. 3 сентябры адæм уагъд æрцыдысты, фæлæ уыдонæй 334 фæмардысты[5]. Беслæнæн цы цæф уыдис уыцы теракт, уый бамбарынæн фаг у зæгъын, æппæт Фыдыбæстæйы Стыр хæсты рæстæг Беслæнæй рацæуæджытæй 357 лæджы кæй амардис, уый.

Цæрджытæ[ивын | Бындур ивын]

Цæрджыты нымæц
1926[6]1939[7]1959[8]1967[9]1970[10]1976[6]1979[11]1989[12]1992[9]1996[9]
4800585819 38525 00026 89329 60029 87932 46934 10033 900
1998[9]2000[9]2001[9]2002[13]2003[9]2005[9]2006[9]2007[9]2008[9]2009[14]
34 30034 50034 60035 55035 60035 60035 70035 80036 00036 183
2010[15]2011[16]2012[16]2013[16]2014[16]2015[17]2016[18]2017[19]2018[20]2019[21]
36 72836 72936 86437 03736 99137 06337 03437 02537 02937 196
2020[22]2021[2]
37 37137 400

Транспорт[ивын | Бындур ивын]

Беслæн у Цæгат Ирыстоны ахсджиаг транспортон æлхынцъ. Сахары цур ис аэропорт «Дзæуджыхъæу».

Кæс ноджы[ивын | Бындур ивын]

Фиппаинæгтæ[ивын | Бындур ивын]

  1. Дзагуырты Тембол. Географийы терминон дзырдуат уырыссаг æмæ ирон æвзæгтыл. Цæгат Ирыстоны АССР-ы паддзахадон рауагъдад — Орджоникидзе, 1941.
  2. 2,0 2,1 Численность постоянного населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2021 года(уырыс.) Бæрæггонд æрцыд   2021-04-27.
  3. Калоев Б.А. Осетины: Историко-этнографическое исследование / Б.А. Калоев; Ин-т этнологии и антропологии им. Н.Н. Миклухо-Маклая. 3-е изд., испр. и перераб. — М.: Наука, 2004. — 471 с.
  4. Торчынты Таймураз. Иры хæзнадонæй — Дзæуджыхъæу: Ир, 2010 — 382 ф.
  5. Ход расследования теракта в Беслане в сентябре 2004 года. Справка Бæрæггонд æрцыд   2010 азы 13 октябры.
  6. 6,0 6,1 Население Северной Осетии Бæрæггонд æрцыд   2016-04-10.
  7. Всесоюзная перепись населения 1939 года. Численность городского населения СССР по городским поселениям и внутригородским районам Бæрæггонд æрцыд   2013-11-30.
  8. Всесоюзная перепись населения 1959 года. Численность городского населения РСФСР, её территориальных единиц, городских поселений и городских районов по полу(уырыс.) Демоскоп Weekly. Бæрæггонд æрцыд   2013-09-25.
  9. 9,00 9,01 9,02 9,03 9,04 9,05 9,06 9,07 9,08 9,09 9,10 Народная энциклопедия «Мой город». Беслан
  10. Всесоюзная перепись населения 1970 года Численность городского населения РСФСР, ее территориальных единиц, городских поселений и городских районов по полу.(уырыс.) Демоскоп Weekly. Бæрæггонд æрцыд   2013-09-25.
  11. Всесоюзная перепись населения 1979 года Численность городского населения РСФСР, ее территориальных единиц, городских поселений и городских районов по полу.(уырыс.) Демоскоп Weekly. Бæрæггонд æрцыд   2013-09-25.
  12. Всесоюзная перепись населения 1989 года. Численность городского населения
  13. Всероссийская перепись населения 2002 года. Том. 1, таблица 4. Численность населения России, федеральных округов, субъектов Российской Федерации, районов, городских поселений, сельских населённых пунктов - райцентров и сельских населённых пунктов с населением 3 тысячи и более
  14. Численность постоянного населения Российской Федерации по городам, поселкам городского типа и районам на 1 января 2009 года Бæрæггонд æрцыд   2014-01-02.
  15. Том 1. Численность и размещение населения. Таблица 10
  16. 16,0 16,1 16,2 16,3 Оценка численности населения муниципальных образований Республики Северная Осетия-Алания на 1 января 2011-2015 годов Бæрæггонд æрцыд   2015-05-04.
  17. Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2015 года Бæрæггонд æрцыд   2015-08-06.
  18. Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2016 года
  19. 2017-æм азы 1 январы Уæрæсейы Федерацийы цæрджыты нымæц Бæрæггонд æрцыд   2017-07-31.
  20. Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2018 года(уырыс.) Бæрæггонд æрцыд   2018-07-25.
  21. Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2019 года(уырыс.) Бæрæггонд æрцыд   2019-07-31.
  22. Численность постоянного населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2020 года(уырыс.) Бæрæггонд æрцыд   2020-04-24.



Цæгат Ирыстоны герб Цæгат Ирыстоны сахартæ Цæгат Ирыстоны тырыса
Сæйраг сахар: Дзæуджыхъæу

Алагир | Æрыдон | Беслæн | Дигорæ | Мæздæг