Выборг

Сæрибар энциклопеди Википедийы æрмæг.
Перейти к навигации Перейти к поиску
Сахар
Выборг
Выборджы уынд гæнахы мæсыгæй
Выборджы уынд гæнахы мæсыгæй
Тырыса Герб
Тырыса
Герб
Паддзахад
Федерацийы субъект
Муниципалон район
Координатæтæ
Бындурæвæрд
1293
Сахар кæдæй
1403 азæй
Фæзуат
112,27 км²
Центры бæрзæнд
3 м
Цæрджытæ
75 355[1] адæймаджы (2020)
Сахатон таг
Телефонон код
+7 81378
Посты индекстæ
188800—188811
Автомобилон код
47
Сайт
Выборг (Уæрæсе)
Red pog.png
Выборг (Ленинграды облæст)
Red pog.png
Выборг (Выборджы район)
Red pog.png
Commons-logo.svg Викикъæбицы медиа

Вы́борг (фин. Viipuri, швед. Viborg, нем. Wiborg) у Ленинграды облæсты сахар, Выборджы районы административон центр. Цæрджыты нымæц 2009-æм азы 1 январмæ у 77766 адæймаджы, 2008-æм азы дæргъы уыцы нымæц 171 адæймагæй фæфылдæр и[2]. Гатчинæйы фæстæ Выборг у Ленинграды облæсты дыккаг стырдæр сахар.

Выборг кæд стыр сахар нæу, уæддæр дзы ис бирæ фенддæгтæ, уыдоны ’хсæн Выборджы гæнах, Алвар Аалтойы библиотекæ, парк Монрепо, Сахаты мæсыг æмæ сæдæгай æндæртæ[3]. Сахармæ æрбацæуынц бирæ туристтæ, сæ фылдæр — Уæрæсейы æндæр регионтæй æмæ Финляндийæ.

Истори[ивын | Бындур ивын]

1293 азæй 1710 азмæ Выборг уыд Швецийы фидар. 1403 азы Швецийы къарол Эрик Выборгæн радта сахары статус.

1710 азы, Ништадты фидыды бадзырдмæ гæсгæ, Выборг бацыдис Уæрæсейы империйы скондмæ (фæстæдæр сси автономон Финляндийы Стыр Герцогады хай).

Октябры революцийы фæстæ Финлянди расидтиc йæ хæдбардзинад, ууыл советон хицауад сразы ис. Афтæмæй Выборг сси ног паддзахады ахсджиагдæр сахартæй иу. Зымæгон хæсты фæстиуæгæн 1940 азы Выборг бацыдис Советон Цæдисы скондмæ, йæ финнаг цæрджытæ æппæтæй ралыгъдысты Финляндийы мидрегионтæм.

1941-æм азы Герман Советон Цæдисмæ куы балæбурдта, уæд Финляндийы æфсад дæр йемæ — финнаг историктæ уыцы хæст хонынц Дарддæргæнæн хæст. Уыцы хæсты рæстæг финнæгты къухы бафтыдис Выборг фæстæмæ бацахсын. Советон æфсад уырдæм раздæхтис æрмæст 1944-æм азы 20 июны[4] — уыцы бонæй фæстæмæ сахар æдзухдæр уыдис Уæрæсейы Федерацийы сконды.

Æфсымæрон сахартæ[ивын | Бындур ивын]

Фиппаинæгтæ[ивын | Бындур ивын]

  1. Численность постоянного населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2020 года(уырыс.) Бæрæггонд æрцыд   2020-04-24.
  2. 2,0 2,1 Отчет о социально-экономическом развитии муниципального образования «Город Выборг» за 2008 год.(уырыс.) Официальный сайт Выборга.
  3. Волкова Л. Г, Геращенко Л. В, Коробова Т. А, Усольцева Т. В, Федосеева В. Н. Вехи выборгской истории. — Выборг: 2005. — Ф. 211.
  4. Государственный музей «Выборгский замок»



Ленинграды облæсты герб Ленинграды облæсты сахартæ Ленинграды облæсты тырыса
Административон центр: Бетъырбух

Бокситогорск | Волосово | Волхов | Всеволожск | Выборг | Высоцк | Гатчинæ | Ивангород | Каменногорск | Кингисепп | Кириши | Кировск | Коммунар | Кудрово | Лодейное Поле | Лугæ | Любань | Мурино | Никольское | Ног Ладогæ | Отрадное | Пикалёво | Подпорожье | Приморск | Приозерск | Светогорск | Сертолово | Сланцы | Сосновый Бор | Сясьстрой | Тихвин | Тосно | Шлиссельбург