Кучиты Юрий

Кучиты Юрий
Райгуырды датæ	1919-æм азы 26 августы(1919-08-26)
Райгуырæны бынат	Тиб, Дзæуджыхъæуы зылд[d], Терчы облæст, УСФСР
Мæлæты датæ	2005-æм азы 14 декабры(2005-12-14) (86 азы)
Мæлæты бынат	Бетъырбух, Уæрæсе
Бæстæ	Советон Цæдис  Уæрæсе
Архайды хуыз	бæлццон-иртасæг
Ахуырад	Государственная морская академия имени адмирала С. О. Макарова[d] (1963)
Хорзæхтæ æмæ премитæ

Кучиты Сергейы фырт Юрий (райгуырдис 1919-æм азы 26 августы, Тибы — амардис 2005-æм азы 14 декабры, Бетъырбухы) — атомон науты капитантæй, Цæгат полюсмæ чи бахæццæ ис, фыццаг ахæм.

Цардафыст

Юрий райгуырдис Цæгат Ирыстоны, Тибы хъæуы. Ахуыр кодта Дзæуджыхъæуы 27-æм астæуккаг скъолайы. Каст æй фæцис 1938-æм азы иттæг хорз бæрæггæнæнтимæ.

1941-æм азы райдыдта кусын Диксоны порты, буксир «Василий Молоков»-ы матросæй. 1944-æм азы каст фæцис штурманты курсытæ, 1963-æм азы фæсаууонмæ та — С.О. Макаровы номыл Ленинграды уæлдæр инженерон денджызон училище.

1944–1962-æм азты Кучийы-фырт уыдис ихсæтджытæ «Ермак», «Малыгин», «Сибиряков», «Илья Муромец», «Красины» капитанты хæдивæгæй.

1962–1971-æм азты — ихсæтджытæ «Мурманск» æмæ «Киевы» капитан; атомон ихсæттæг «Ленины» капитаны дублер, 1964-æм азæй уыдис уыцы науы капитан.

1971-æм азæй Кучийы-фырт уыдис атомон ихсæттæг «Арктикæйы» капитан. 1977-æм азы 17 августы атомон ихсæттæг «Арктикæ» дунейы уæлдондзог фæрæзты ’хсæн фыццаг ахæм, Цæгат полюсмæ чи бахæццæ ис.

1997-æм азы Кучийы-фырт рацыдис пенсимæ, цардис Бетъырбухы.

Кучиты Юрийы ныстуанмæ гæсгæ йæхи æмæ йæ бинойнаджы (амардис 1999-æм азы) мард буæртты æртхутæг кадджын уавæры ныддардæуыд Цæгат полюсмæ хæстæг денджызы дымгæмæ. Йæ ныстуан сæххæст кодтой атомон ихсæттæг «Ямалы» командæ 2006-æм азы 19 августы.

Хæрзиуæджытæ

• Социалистон Фæллойы Хъæбатыр,
• Ленины орден,
• Фæллойы Сырх Тырысайы орден,
• Майдан «За трудовое отличие»,
• Майдан «За оборону Советского Заполярья»,
• Майдан «За победу над Германией»,
• Майдан «300 лет Российскому флоту»,
• Дзæуджыхъæуы кадджын гражданины ном,

æмæ æндæртæ.

Йæ ном мысынæн

Кучиты Юрийы ном хæссы Дзæуджыхъæуы 27-æм астæуккаг скъола.

Литературæ

• Гудиев Г. Курс Норд: [очерк о Ю. Кучиеве]//Гудиев Г. Вершины. С. 59—62.
• Конецкий В. Вчерашние заботы: путевые дневники: [о капитане атомохода «Арктика» Ю. С. Кучиеве и его двоюродном брате капитане Хетагурове]//Конецкий В.В. В сугубо внутренних водах: повести. М. 1983. С. 235–590.
• Кучиев Ю.С. (1919–2005) Капитан атомохода «Арктика»: некролог//Сев. Осетия. 2005. 17 дек.
• Шанаев В.Ф. Арктический джигит. Орджоникидзе. 1979. 112 с.