Абхаз

Сæрибар энциклопеди Википедийы æрмæг.
(Абхази-æй æрвыст)
Абхазы Республикæ
Аҧсны Аҳәынҭқарра აფხაზეთის არ
Тырыса Герб
Тырыса Герб
Europe Location Abkhazia.svg
Хæдбар сси 1992 азы 23 июлы Гуырдзыстонæй
Æвзаг абхазаг, уырыссаг
Сæйраг сахар Сухум
Стырдæр сахартæ Сухум (43,7 мин),
Гагрæ (10,7 мин),
Гудаутæ (7,7 мин)
Хицауиуæджы хуыз Республикæ
Президент
Премьер-министр
Уæлдæр советы сæргълæууæг
Александр Анкваб
Леонид Лакербая
Темур Мжавия
Фæзуат 8600 км²
Доны процент чысыл
Цæрджытæ 250 000 (2000)


Валютæ Уæрæсейаг сом
Телефонон код +7 840, +7 940[1]
Сахатон таг UTC+3
Абхазы автономон республикæйы хицауад, Тбилисы дæлбар, 2008-æм азы авгутсы онг бадти Уæллаг Абхазийы.
Абхазийы уынд Пицундæйæ
Рицæйы цад
Абхазийы районтæ: 1. Гагрæйы район, 2. Гудаутæйы район, 3. Сухумы район, 4. Гулрыпшы район, 5. Очамчырæйы район, 6. Ткуарчалы район, 7. Галы район
Abkhazia02.png

Абхаз кæнæ Абхази (абх. Аҧсны, гуырдз. აფხაზეთი) у хæдбар паддзахад, Гуырдзыстоны кæддæры автономи, ис Кавказы Цæгат-ныгуылæн хай — Сау денджызы былыл. Йæ сæйраг сахар у Сухум.

Абхазийы хæдбардзинад базыдтой Уæрæсе (2008-æм азы 26 августы)[2], Никарагуа (2008-æм азы 5 сентябры)[3], Венесуэлæ (2009-æм азы 10 сентябры)[4][5] æмæ Науру (2009-æм азы 15 декабры)[6], стæй Хуссар Ирыстон, Приднестровье æмæ Уæлхох Карабах. 2008-æм азæй фæстæмæ Абхази, цы территори йæхи хоны, уый контроль кæны æппæтæй.

Абхазийы президент 2011-æм азы 26 сентябрæй у Александр Анкваб[7], Сергей Багапшы амарды фæстæ уый æххæст кодта президенты хæстæ[8].

Республикæйы фæзуат у 8,6 мин квадратон километры.

Ныгуылæнæй скæсæны ’рдæм йæ территорийы астæуккаг дæргъ у 160 километры, хуссарæй цæгаты ’рдæм та — 54 километры. Денджызгæрæтты дæргъ у 210 километры.

Абхазийы цæрджытæ нымæц — 320 мин адæймагæй фылдæр (2001 азы зонæнтæм гæсгæ). Цæрынц дзы абхазæгтæ, сомихæгтæ, уырыссæгтæ, гуырдзиæгтæ (сæ фылдæр мегрелтæ), грекъæгтæ, эстойнæгтæ, немыцæгтæ, польшæйæгтæ æмæ æндæр нациты минæвæрттæ. Сахарты цæрджыты нымæц хизы 50 процентæй фылдæрмæ. Сæ динмæ гæсгæ 60% сты чырыстæттæ, 16% пысылмæттæ.

Хæхтæ ахсынц йæ территорийы 64% — Кавказы сæйраг къæдзæхрагъ, Бзыбь, Чхалта, Кодоры хæхтæ. Иууыл бæрзонддæр хох у Домбай-Ульген (4046 м).

Йæ хуссар хай сты æфцджытæ æмæ дæлвæзтæ.

Ис дзы лæгæттæ: «Ног Афон», «Митджын», Арбаикайы æфцæгыл лæгæт-сæрсæфæн — дунейы иууыл арфдæр лæгæт (1860 метры).

Цæугæдæттæ: Псоу, Бзыбь, Гумиста, Кодор, Алдзга, Ингур æмæ æндæртæ.

Цæдтæ: Рица, Амткел, Инкит, Голубое, Бебеисир.

Мæр хæххон сыгъзæрингъуыз, сырх æмæ бургъуыз.

Абхазийы территорийы 55 процентæй фылдæрыл зайы хъæд (тулдз, тæрс, фатхъæд, сабæлут, соцъи æмæ наз). Денджызгæрæтты зайынц субтропикон зайæгойтæ.

Йæ бæстыхъæд у уымæл, субтропикон, денджызгæрæтты январы астæуккаг температурæ вæййы +4... +7 градусы, хæхты — +2... -2 градусы, июлы та +22... +24 градусы. Къæвдатæ дзы афæдз æруары 1300–2400 миллиметры.

Commons:Category
ВикиКъæбицы ис нывтæ ацы темæйыл. Кæс:

Кæс статьятæ[ивын]

Кæс ноджы[ивын]

Æддаг æрмæг[ивын]

Фиппаинæгтæ[ивын]