Черим Нахушев

Сæрибар энциклопеди Википедийы æрмæг.
Перейти к навигации Перейти к поиску
Черим Нахушев
‏Нэхущ Чэрим
Кæм райгуырд

Баксан (Кæсæг-Балхъар) Советон Цæдис ССРЦ

Бæстæ

Уæрæсе Уæрæсе

Жанртæ

этно-поп, фолк, эстрадон зарæг

Коллективтæ

ансамбль «Хатти»

Æмгуыст

Дживан Гаспарян, Тимур Лосанов, Анзор Хаупа [1]

Нахушев Хачимы фырт Черим (кæсгон-черкес. ‎Нэхущ Чэрим; райгуырдис Баксаны сахары) у уæрæсейаг зарæггæнæг; зары адæмон æмæ эстрадон зарджытæ кæсгон-черкесаг, уырыссаг, ирон æмæ абазаг æвзæгтыл.[2]

Сфæлдыстад[ивын | Бындур ивын]

Сфæлдыстадон фæндаджы райдайæн[ивын | Бындур ивын]

Баксаны астæуккаг скъола фæуыны фæстæ бацыдис Цæгат Кавказы аивæдты паддзахадон институтмæ.[3]

Зарын райдыдта институтмæ бацæуыны агъоммæ. Черимæн йæхи загъдау, курдиат йæм ссардта йæ мад Раисæ (фæзиан 2005-æм азы).[1]

Нахушевы зарджытимæ аудиокассетæтæ фыццаг фæзындысты 90-æм азты райдайæны.[2] Уый зарыдис зындгонд кæсгон зарджытæ; уыдон заргæйæ Черим пайда кодта нырыккон аранжировкæтæ æмæ импровизацийæ. Уалынджы йæ ном сси зынгонд Хъæрæсе-Черкес, Адыгей æмæ Кæсæг-Балхъары цæрджыты ’хсæн, æмæ ныридæгæн зындгонд у æнæхъæн Цæгат Кавказы æмæ уый æдде (черкесаг диаспорæйы Турк æмæ Æввахс Скæсæны).

Жанртæ[ивын | Бындур ивын]

Йæ сценæмæ фæндаг Черим райдыдта куыд кæсгон адæмон зарджытæ чи зарыдис, ахæм артист (тохы, хъайтарты зарджытæ, лирикон æмæ æнд.). Цагъдысты йын кæсгон адæмон инструменттæй — щичепшин, бжамий, кæсгон фæндыр æмæ æнд. Бæрæг бынат йе сфæлдыстады ахсы тохы зарæг.

Афтæмæй, йæ рагон репертуары жанр схонæн ис этникон (адæмон) зарæг.

Йæ фæстаг репертуар у алыхуызон: эстрадон зарæг, зарæг уырыссаг æвзагыл, стæй, йæ миниуæг кæсгон адæмон æмæ нырыккон поп-музыкæйы инструментты æмдзыгъуыр кæмæн у, ахæм этно-поп. Нахушевы иу зарæджы (кæсгон-черкес. «Мамэ») хъуысы сомихаг дудук — цæгъды та йын зындгонд музыкант Дживан Гаспарян. [1]

Æмгуыст[ивын | Бындур ивын]

Нахушевæн музыкæ фыссынц композитортæ Анзор Хаупа æмæ Мурадин Думанов. Цæгъдынц Тимур Лосанов (фæндыр), Зубер Евагов (щичепшин), Анзор Увыж (бжамий). Аранжировкæтæ фыссы Анзор Хаупа, йæ продюссер та у Амур Успаев.[1]

Хорзæхтæ[ивын | Бындур ивын]

  • Черим Нахушев у Кæсæг-Балхъары адæмон артист (2008)[4]
  • Хъæрæсе-Черкесы адæмон артист (2007),[5].
  • Адыгъейы адæмон артист (2007)[6].
  • Мæхъхъæлы адæмон артист (2007)[7].
  • Уый йеддæмæ, Нахушев у преми «Афæдзы персонæйы» Кæсæг-Балхъары лауреат[8].
  • Газет «Народы Кавказа»-йы номинаци «Афæдзы зарæггæнæджы» лауреат (2007)[9].

Альбомтæ[ивын | Бындур ивын]

Ныридæгæн Нахушев рауагъта æртæ альбомы. Уыдонæй дыууæйæн презентаци уыдис 2006-æм азы. 2009-æм азы уыдис альбом «Five»-ы презентаци.[10] Альбомы фондз зарæджы ныффыста Мурадин Думанов, иуæй-иутæ ныффыста Нахушев йæхæдæг. Уыдонæй иу («Хуссар æхсæвы рæстæг» (уырыс. «Южной ночью») азарыдис уырыссагау (ныхæстæ ныффыста Константин Арсеньев). Альбомы дыууæ зарæгæн режиссёр Бæдоаты Алан систа клиптæ.[10]

Зарæг «Си адэ» (Мæ фыд). Кæсгон-черкесаг æвзагыл[ивын | Бындур ивын]

Уэ гуфIэгъуэ умылъагъу
Упсэуащ зеиншэу, си адэ,
Уэ узэрыцIыкIурэ гугъу уехьащ.
Сабий унэм ущапIауэ,
Гугъуехь куэд къызэбнэчауэ,
Уи щIэлэгуэр кIуащ,
Уи щхьэцыр тхъуащ.
Быным укъыттеубгъуауэ,
Псэм дыпэпщу уэ дыбпIауэ,
ГъащIэм дызыхуер щыдыбгъэгъуэтащ.
Уэ уи гъащIэм хэлъа гуауэм,
Уи пщIэ лъагэм теухуауэ,
Мы уэрэдыр, си адэ пхуэзусащ
Си адэ, зэикI уэ ущыуакъым
Си адэ, Iем дыхуэбгъэзакъым.
Уэ едаIуэ птеухуауэ уэрэд.
Мыр урэдщ, мыр гъыбзэу стхакъым,
Си гу имылъ къэзгупсысакъым.
Дунейм сэркIэ уэр нахълъапIэр хэт?
Быным укъыттеубгъуауэ,
Псэм дыпэпщу уэ дыбпIауэ,
ГъащIэм дызыхуер щыдыбгъэгъуэтащ.
Уэ уи гъащIэм хэлъа гуаэм,
Уи пщIэ лъагэм теухуауэ,
Мы уэрэдыр си адэ пхуэзусащ.
Уэ гуфIэгъуэ умылъагъу
Упсэуащ зеиншэу, си адэ,
Уэ узэрыцIыкIурэ гугъу уехьащ.
Сабий унэм ущапIауэ,
Гугъуехь куэд къызэбнэчауэ,
Уи щIэлэгуэр кIуащ,
Уи щхьэцыр тхъуащ.
Быным укъыттеубгъуауэ,
Псэм дыпэпщу уэ дыбпIауэ,
ГъащIэм дызыхуер щыдыбгъэгъуэтащ.
Уэ уи гъащIэм хэлъа гуаэм,
Уи пщIэ лъагэм теухуауэ,
Мы уэрэдыр си адэ пхуэзусащ.

Бинонтæ[ивын | Бындур ивын]

Йæ бинойнаг у Лианæ Нахушева (ус ракуырдта 2004-æм азы) æмæ сын ис чызг æмæ лæппу.[11]

Фиппаинæгтæ[ивын | Бындур ивын]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 Анзор Нибо. Æмсфæлдыстад хорздзинады тыххæй. (уырыс.)
  2. 2,0 2,1 Черим Нахушев балæвæрдта Хъæрæсе-Черкесы цæрджытæн йæ зарджытæ (уырыс.)
  3. Культурæйы кусджытæ домынц фылдæр мызд (уырыс.)
  4. Приказ №139-УП от 26.12.2008г. Официальная Кабардино-Балкария. Приложение к газете «Кабардино-Балкарская правда», №70, 31.12.2008
  5. Мурадин Думановы зарджыты кафтизæр (уырыс.)
  6. Указ Президента Адыгеи от 27.12.2007 № 256 «О присвоении почетных званий Республики Адыгея» Нахушеву Чериму Хачимовичу (уырыс.)
  7. Черим Нахушев сси Мæхъхъæлы адæмон артист. (уырыс.)
  8. Преми «Афæдзы персонæ»
  9. Дæс азы «Народы Кавказа»-имæ (англ.)
  10. 10,0 10,1 Черим Нахушев. Альбом «Five»
  11. 8-æм июлы 2009-æм азы Налцыччы уыдис 14 чындзæхсæвы (уырыс.)