Борхес, Хорхе Луис

Сæрибар энциклопеди Википедийы æрмæг.
Перейти к навигации Перейти к поиску
Хорхе Луис Борхес
исп. Jorge Luis Borges
Jorge Luis Borges 1951, by Grete Stern.jpg
Гуырæн ном исп. Jorge Francisco Isidoro Luis Borges Acevedo
Райгуырды датæ 24 августы 1899(1899-08-24)[1][2][3][…]
Райгуырæны бынат
Мæлæты бон 14 июны 1986(1986-06-14)[1][2][3][…] (86 азы)
Мæлæты бынат
Æмбæстонад (дæлхицауад)
Архайды хуыз тæлмацгæнæг, библиотекарь, литературон критик, сценарист, фыссæг, поэт
Жанр поэзи, радзырд[d] æмæ эссе[d]
Уацмысты æвзаг францаг, англисаг, немыцаг æмæ испайнаг[7]
Хорзæхтæ
Автограф Подпись
Commons-logo.svg Викикъæбицы медиа

Хорхе Луис Борхес (исп. Jorge Luis Borges [ˈxoɾxe lwis ˈboɾxes], æнæхъæн ном Jorge Francisco Isidoro Luis Borges; райгуырдис 1899-æм азы 24 августы Буэнос-Айресы — амардис 1986-æм азы 14 июны Женевæйы) уыдис аргентинæйаг прозаик, поэт æмæ публицист. 1920-æм азты сси зындгонд куыд Латинаг Америкæйы поэтикон авангардизмы бындурæвæрджытæй иу. XX æнусы дунейы зындгонддæр литературон кусджытæй иу.

Хорхе Луис райгуырдис Буэнос-Айресы аргентинæйаг фыд адвокат Хорхе Борхес æмæ уругвайаг мад Исидорæ Асеведойы бинонты[8].

Йæ ныхæстæм гæсгæ, йæ фыдæлты ’хсæн уыдысты баскæгтæ, андалузæгтæ, англисæгтæ, португайлæгтæ, нормандиæгтæ æмæ, чи зоны, дзуттæгтæ дæр[9]. Сæхимæ бинонты ’хсæн пайда кодтой испайнаг æмæ англисаг æвзæгтæй, чысыл лæппу дæр билингвæй рæзтис[10]. Хорхе Луис йæ сабибонтæй æнувыд уыдис поэзийыл, кæсын æмæ фыссын базыдта цыппараздзыдæй. 1905-æм азы райдыдта, англисагау чи дзырдта, уыцы ахуыргæнæгимæ ахуыр кæнын. 1906-æм азы ныффыста йæ фыццаг радзырд испайнагау — «La visera fatal».

Скъоламæ бацыдис 9-аздзыдæй — уайтагъд цæппæрæм къласы. Йе ’мкъласонтæ уымæй хуынджылæг кодтой, ахуыргæнджыты бон та нæ уыд исты ногдзинад лæппуйæн радзурын. Хорхейы ныййарджыты фæндыдис, цæмæй сæ фырт фыссæг суа.

Йæ фыдæн цы цæстыты низ уыдис, уый дзæбæх кæнынæн бинонтæ ацыдысты Швейцаримæ. Женевæйы куы цардысты, райтынг ис фыццаг дунеон хæст æмæ йæ кæронмæ фæцардысты уыцы сахары. Уым Хорхе сахуыр кодта францаг æмæ немыцаг æвзæгтæ, францагау фыста æмдзæвгæтæ дæр.

Хæст куы фæцис, Хорхе Луис иучысыл ацардис Испанийы, уым бацыдис утраистты литературон змæлдмæ. 1921-æм азы фæстæмæ Буэнос-Айресмæ раздæхтис.

1950-æм азы æвзæрст æрцыдис Аргентинæйы фысджыты цæдисы сæрдарæй, уыцы бынаты куыста æртæ азы дæргъы. 1952-æм азы рухс федта, Аргентинæйы цæрджытæ цы испайнаг æвзаджы здæхтæй дзурынц, уый тыххæй Борхесы эссе, «Аргентинæйæгты æвзаг», зæгъгæ. 1955-æм азы Сæрибаргæнæн революцийы фæстæ Борхесы снысан кодтой Аргентинæйы национ библиотекæйы директорæй, уыцы бынаты куыста 1973-æм азы онг, кæд æмæ йæ уынц бынтон слæмæгъ и, уæддæр.

1986-æм азы ралыгъдис Женевæйы цæрынмæ, уым уыцы иу аз амардис 86-аздзыдæй игæр æмæ рæуджыты низæй. Ныгæд ис Женевæйы Пленпалейы уæлмæрдты. Йæ архив дарынц Техасы университеты.

Фиппаинæгтæ[ивын | Бындур ивын]

  1. 1,0 1,1 Jorge Luis Borges // todotango.com (исп.)
  2. 2,0 2,1 Jorge Luis Borges // Internet Speculative Fiction Database (англ.) — 1995.
  3. 3,0 3,1 Jorge Luis BORGES // https://www.noosfere.org/livres/auteur.asp?numauteur=855 (фр.) — 1999.
  4. Борхес Хорхе Луис // Большая советская энциклопедия (уырыс.): [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — Москва: Советская энциклопедия, 1969.
  5. Немецкая национальная библиотека, Берлинская государственная библиотека, Баварская государственная библиотека, Австрийская национальная библиотека Record #118513532 // Общий нормативный контроль (GND) — 2012—2016.
  6. Bibliothèque nationale de France Record #11892985q // BnF catalogue général (фр.)Paris: BnF.
  7. Bibliothèque nationale de France идентификатор BNF (фр.): гом бæрæггæнæнты платформæ — 2011.
  8. Borges, Jorge Luis (2014). Rolando Costa Picazo kaj Irma Zangara, ed. Obras Completas I. Colombia: Emecé. p. 58. ISBN 978-950-04-3193-4.
  9. http://lib.ru/BORHES/int2.txt_Ascii.txt
  10. Fundación Konex (1984). «Premios Konex, Jorge Luis Borges, Currículum vítae». Архивгонд верси

Æддаг æрмæджытæ[ивын | Бындур ивын]

Тексттæ