Къабуска

Сæрибар энциклопеди Википедийы æрмæг.
Къабуска
Къабуска
Зонадон классификаци
Паддзахад: Зайæгойтæ
Хайад: Magnoliophyta
Кълас: Magnoliopsida
Къорд: Brassicales
Бинонтæ: Brassicaceae
Мыггаг: Къабуска
Хуыз: Къабуска
Латинаг ном
Brassica oleracea L., 1753
ITIS 23062
NCBI 3712

Къабуска (лат. Brassica oleracea) у популярон халсары хуыз. Уæрæсейы дзы зайы цалдæр хуызы, уыдонимæ: кольраби, пекинаг сыфджын, хуызджын, савойаг, брюсселаг, брокколи, сырх æмæ урс къабуска. Сæ арæзтмæ, сæ адмæ гæсгæ дæр уыдон сты фæйнæхуызон. Зæхкусæджы цæхæрадоны дзы хуыздæр æмæ арæхдæр зайы урс къабуска. Уый у æрвылбоны хæринæгтæн сæ ахсджиагдæртæй. Цы бирæ витаминтæ дзы ис, уыдонимæ уæлдай хуыздæрыл нымад у витамин Y (y). Уый æвдадз у ахсæны хæлмагæн. Адæймагæн æвæджиауы пайда дæтты йæ органикон туагадтæй. Хъæздыг у минералон элементтæй дæр, ис дзы калий, фосфор, йод, марганец, æрхуы, æфсæйнаг æмæ бирæ фитонцидтæ — микробтæ куынæггæнæг буаргъæдтæ.

Дзæбæхгæнæг дохтырты цæстæй кæсгæйæ, къабуска нымад у диетикон продуктыл, æнæмæнгхъæугæ витаминты æрдзон къæбицыл. Ног карст къабускайы лæмæрст донæй дзæбæх кæнынц ахсæны хæлмаг, игæры низтæ, авитаминоз, донниз (водянка), подагрæ, сæкæрниз. Къабускайы донæй, кæнæ та йæ фых сыфтæй зилынц цармы алыхуызон хæлмæгтæм æмæ хъæдгæмттæм, уæлæнгай сыгъдтытæм. Радикулитæй, подагрæйæ, сыгъдтытæй, буар кæм фæриссы, уыцы ран къабускайы сыф æнгом бастæй куы сæвæрай, уæд цыбыр рæстæгмæ рыст фесæфы.

Къабуска у адæймаджы уарзондæр хæринæгтæй иу. Кæнынц дзы салаттæ, цæхджынтæ, маринадтæ, хъæбынтæ; æрæвæрынц æй кæсаг æмæ дзидзаимæ, гарнирæн. Ирон æфсинты конд къабускаджынтæ та, æвæццæгæн, æмæ хорз сфидауиккой кæцыфæнды паддзахы фынгыл дæр.