Ткуарчал

Сæрибар энциклопеди Википедийы æрмæг.
Перейти к навигации Перейти к поиску
Сахар
Ткуарчал
абх. Тҟәарчал
гуырдз. ტყვარჩელი
Tkvarcheli aerial.jpg
Герб
Герб
Паддзахад
Район
Координатæтæ
Раздæры нæмттæ
Ткварчели
Цæрджытæ
5013 адæймаджы (2011)
Сахатон таг
Ткуарчал (Абхаз)
Red pog.png
Commons-logo.svg Викикъæбицы медиа

Ткуарча́л (абх. Тҟәарчал, гуырдз. ტყვარჩელი, Ткварчели) у сахар Абхазы, Ткуарчалы районы административон центр.

Ткуарчал сарæзтæуыд цалдæр цæрæнраны баиу кæнынæй, уыдонæй стырдæр уыд шахтёрты посёлок Акармара. Цæгат Кавказы дурæвзæлы къахыны ахсдижагдæр центр уыдис. Хæсты заман 413-бонон æртыхст мысынæн хæссы хъæбатыр сахары ном Абхазы[1][2]. 1992-93 азты цы гуырдзиаг-абхазаг хæст цыдис, уый дæргъы тынг фæхæлддзæг æмæ дзæвгæр федзæрæн. Ныртæккæ зындгонд сси куыд горæт-призрак, æмæ уый тыххæй уырдæм цæуын райдыдтой, æдзæрæг рæттæм чи лæбурынц, уыцы туристтæ æмæ «сталкертæ».

Сахары рельеф афтæ у æмæ дзы ис дыууæ иппæрд хайы — уæллаг сых æмæ дæллаг сых. Бæстис сæ канатон фæндаг[3][4] æмæ, 232 къæпхæнæ кæмæ ис, ахæм даргъ асинæй. Ткварчалы алфамбылай ис хæхтæ, уымæй рацæуæн ис æрæмстдæр иу фæндаджы ууылты.

Сахары бæстыхъæд у субтропикон: сæрд у хъарм (июлы рæстæмбис температурæ у +28 °C), зымæг та тызмæг нæу (январы рæстæмбис температурæ +8 °C); уаргæ бирæ кæны, 2000 мм афæдз. Сахар лæууы цæугæдон Аалдзгайы (советон дуджы картæтыл сæ хуыдтой Галидзга), уый кæлы Сау денджызмæ. Сахармæ æввæхс ис Гупы æхсæрдзæн, бынæттон фенддаг.

1989-æм азы сфыстмæ гæсгæ, сахары цæрджыты нымæц уыдис 21 744 адæймаджы, уыдонæй 9202 абхазаджы (42,3 %), 5321 уырыссаджы (24,5 %), 5086 гуырдзиаджы (23,4 %) æмæ 337 сомихаджы (1,5 %). 2003-æм азмæ цæрджытæй баззадысты æрмæстдæр 4786[5][6]; 2011-æм азы дзы цардысты 5013 адæймаджы, уыдонæй абхаз 66,5 % (3334 ад.), гуырдзы/мегрелæгтæ — 17,4 % (871 ад.), уырыс — 9,7 % (487 ад.), украинæгтæ — 1,3 % (65 ад.), сомихæгтæ — 1,1 % (54 ад.), грекъ — 0,4 % (19 ад.)[7].

Фиппаинæгтæ[ивын | Бындур ивын]

  1. Городам Ткуарчал и Гудаута будет присвоено почетное звание «Город Герой»(недоступная ссылка — история ).
  2. Абхазия провозгласила независимость победой(недоступная ссылка). Дата обращения: 1 октябры 2008. Архивировано 4 августы 2009 года.
  3. Ткварчели (фуникулёр). Архивировано 4 январы 2013 года.
  4. фото канатной дороги
  5. Этнокавказ Население Абхазии 2003(недоступная ссылка). Дата обращения: 4 октябры 2010. Архивировано 10 февралы 2018 года.
  6. Абхазия — город Ткварчели(недоступная ссылка). Дата обращения: 7 августы 2010. Архивировано 10 августы 2007 года.
  7. Перепись населения Абхазии 2011. Ткуарчалский район.