Поти

Сæрибар энциклопеди Википедийы æрмæг.
Перейти к навигации Перейти к поиску
Сахар
Поти
гуырдз. ფოთი
Поти
Поти
Тырыса Герб
Тырыса
Герб
Паддзахад Гуырдзыстон
Регион Мегрели æмæ Уæллаг Суан
Координатæтæ 42°09′00″ ц. у. 41°40′00″ с. д. / 42.15° ц. у. 41.666667° с. д. (G) (O)
Бындурæвæрд VII æнус
Цæрджытæ 45 775 адæймаджы (2007)
Сахатон таг UTC+4
Телефонон код +995 293
Поти (Гуырдзыстон)
Red pog.png
Поти (Мегрели æмæ Уæллаг Суан)
Red pog.png

По́ти (гуырдз. ფოთი) у сахар Гуырдзыстоны ныгуылæны, регион Мегрели æмæ Уæллаг Суаны, Сау денджызы порт. Сахары цæрынц 45,7 мин адæймаджы (2007).

Цæрджытæ[ивын | Бындур ивын]

2018-æм азы 1 январмæ сахары цардысты 41 731 адæймаджы[1], 2014-æм азы 1 январмæ — 47,8 мин адæймаджы.[2]

Æппæтцæдисон цæрджыты сфыстмæ гæсгæ (Советон Цæдисы фæстаг сфыст уыдис) Потийы цардис 50 922 адæймаджы[3].

Этникон сконд 2002 азы сфыстмæ гæсгæ[4]
Гуырдзиæгтæ (мегрелæгтæ) 44414 94,20%
Уырыссæгтæ 1884 4,00%
Украинæгтæ 265 0,56%
Сомихæгтæ 194 0,41%
Ирæттæ 62 0,13%
Грекъæгтæ 53 0,11%
Азербайджайнæгтæ 43 0,09%
Абхазæгтæ 27 0,06%
всего 47149 100,00%

Истори[ивын | Бындур ивын]

Сахары равзæрд[ивын | Бындур ивын]

Поти
Сыгъдæг Андрейы аргъуан

Потийы бынаты цы сахар рагзаманты лæууыдис, Фазис зæгъгæ, уыдис регионы рагондæр сахартæй иу. Грекъаг географ Страбон сбæлвырд кодта, ацы сахар Рионийы цæугæдон æмæ Палеостомийы цады ’хсæн Сау денджызы былгæрон кæй лæууы, уый. Сахар хæлд æрцыдис, фæлæ дыууæ сæдæ азы фæстæдæр рагон грекъ дзы сарæзтой сæудæджергæнæн гæнæх. Аммиан Марцеллины рæстæджы ма дзы уыдис 400 салдаты гарнизон.

IV æнусы Фасисы куыста Колхиды академи, хуынди ма Уæлдæр риторикон скъола. Ахуыр дзы кодтой грекъ æмæ гуырдзы, сæ дыууæ æвзагыл дæр. Лæвæрдтой дзы риторикæ, философи, физикæ, математикæ, логикæ æмæ æндæр предметтæ.

Поти сахары ном сси VII æнусы[5].

Сахары нырыккон истори[ивын | Бындур ивын]

Потийы сæйраг фæзы уынд

Фыццаг уырыссаг революцийы рæстæг Поти сси стачкæтæ æмæ растæдты бынат[6].

1992-æм азы граждæйнаг хæст куы цыдис, Потийы кæрæдзийы ныхмæ тох кодтой звиадисттæ æмæ Тбилисы хицæуады хæстонтæ. 1993-æм азы 2 откябры сахар байстой звиадисттæ, Лоти Кобалия сæ сæргъы, афтæмæй. Фæлæ уыцы рæстæг гуырдзиаг хицæуады фарс балæууыдис Уæрæсейы Сай денджызы флоты денджызон пехотæ. Уыцы æххуысы фæрцы тагъд рæстæджы ныгуылæн Гуырдзыстоны фылдæр хай сси Шеварднадзейы хæстонты дæлбар.

2008-æм азы 14 августы сахар байстой уæрæсейаг хотыхджын тыхтæ, спутникæй конд къамтæ куыд æвдисынц, афтæмæй Потийы порты цы 6 хæстон катеры уыд, уыдон фæдæлдон кодтой[7]. Хæст куы фæци, уæрæсейаг хæстонтæ сахарæй ацыдысты[8].

Географи[ивын | Бындур ивын]

Климат[ивын | Бындур ивын]

Поти лæууы субтропикон денджызон климаты зонæйы (Cfa Кёппены климатты классификацимæ гæсгæ)[9].

Экономикæ[ивын | Бындур ивын]

Потийы порт

Поти нымад у Гуырдзыстоны ахсджиагдæр экономикон регионтæй иуыл. Йæ порт у Сау денджызы стырдæртæй иу, уый у Гуырдзыстоны сæйраг денджызон порт. 2008-æм азы апрелы паддзахад ауæй кодта порты акцитæй 51% араббаг компани Ras Al Khaimah Investment Authority-æн (ИАЭ)[10].

Уый йедтæмæ сахары кусынц иуæй-иу промышленнон куыстуаттæ (нæуцæлцæггæнæн æмæ æндæртæ).

Культурæ[ивын | Бындур ивын]

Потийы кусы Валериан Гунияйы номыл паддзахадон драмон театр.

Топографион картæ[ивын | Бындур ивын]

Фиппаинæгтæ[ивын | Бындур ивын]

Литературæ[ивын | Бындур ивын]