Мумбаи

Сæрибар энциклопеди Википедийы æрмæг.
Сахар
Бомбей, Мумбаи
маратх. मुंबई, хинди मुम्बई, англ. Mumbai
Бомбей
Бомбей
Паддзахад Инди
Штат Махараштрæ
Координатæтæ 18°58′00″ ц. у. 72°50′00″ с. д. / 18.966667° ц. у. 72.833333° с. д. (G) (O)
Фæзуат 603,4 км²
Центры бæрзæнд 11 м
Цæрджытæ 13 662 885 адæймаджы (2008)
Æнгомдзинад 21 665 ад./км²
Агломераци 20 870 764
Сахатон таг UTC+5:30
Телефонон код +91 22
Посты индекстæ 110 xxx
Автомобилон код MH-01, MH-02, MH-03
Сайт http://www.mcgm.gov.in/
Мумбаи (Инди)
Red pog.png
Мумбаи (Махараштрæ)
Red pog.png

Бомбей (1995-æм азæй Мумбаи) (маратх. मुंबई, хинди मुम्बई, англ. Mumbai) у сахар Индийы ныгуылæны, Аравийы денджызы былгæрон. Йæ цæрджыты нымæц у 13,6 милуанæй фылдæр, уымæй у Индийы стырдæр сахар. Мумбаи у штат Махараштрæйы административон центр.

Цæрджытæ[ивын | Бындур ивын]

Бомбейы цæрынц 13,6 милуан адæймагæй фылдæр. Йæ алфамбылай цы чысылдæр цæрæнрæттæ и, уыдонимæ уыцы нымæц 20 милуанмæ схæццæ æмæ сси дунейы цыппæрæм стырдæр сахарон агломераци (Токио, Нью-Йорк æмæ Мехикойы фæстæ).

Этникон сконд[ивын | Бындур ивын]

Сæ адамыхаттмæ гæсгæ Бомбейы цæрджыты æрдæг сты маратхæгтæ, цыппæрæм хай та — гуджаратæгтæ. Бомбеймæ кусынмæ æрбацæуынц адæм Индийы алы регионæй, уый тыххæй дзы алыхуызон адæмыхатт æмæ дины минæвæрттæ цæрынц. Алы 1000 нæлгоймагæн хауы æрмæст 933 сылгоймаджы, уый тыххæй æмæ дзы бирæ рæстæгмæ кусджытæ цæрынц, сæ фылдæр налгоймæгтæ.

Дин[ивын | Бындур ивын]

Сæ динмæ гæсгæ бомбейæгтæ сты индуисттæ (68%), пысылмæттæ (17%), буддисттæ (4%), чырыстæттæ (4%) æмæ æндæртæ.

1990-æм азты райдианæй динты ’хсæн тынгад фæкарздæр и — суанг теракттæ æмæ быцæутæ дæр вæййынц. 2006-æм азы 209 адæймаджы фæмардысты, авд сæдæйæ фылдæр фæцæф æфсæнвæндæджы срæмыгъдтытæй[1]. 2008-æм азы ноябры террористты дæс лæбурдæй фæмардысты 173 адæймаджы, 308 фæцæф сты, цалдæр ахсджиаг амæддзаджы æрцыдысты хæлд[2].

Æвзæгтæ[ивын | Бындур ивын]

Кæрæдзийы ’хсæн Бомбейы цæрджытæ дзурынц, бамбаийа-хинди, зæгъгæ, ахæм хæццæ æвзагыл. Уый у хиндийы æнцондæргонд здæхт æд бирæ англисаг, гуджаратаг æмæ маратхаг дзырдтæ (æмæ æнæхъæн фразæтæ). Популярондæр индиаг фильмты геройтæ уыцы здæхтыл дзурынц.

Культурæ[ивын | Бындур ивын]

Бомбей у Индийы кинойы артдзæст. Бомбейы цы кинотæ исыны фæрæзтæ ис, удонæн ис иумæйаг ном Болиивуд (америкаг Голливуды хуызæн). Æрвылаз Болливуд исы 150-200 ног фильмы[3].

Сахары истори[ивын | Бындур ивын]

Бомбей цы сакъадæхтыл лæууы, уыдон 1534-æм азы Португали байста Гуджаратæй. Португайлæгтæ бынæттон цæрджыты чырыстон динмæ æргъуыд кæнын райдыдтой.

Фæстæдæр, 1661-æм азы, Португали уыцы сакъадæхты къорд балæвæр кодта Англисы къарол Карл II-æн куыд португайлаг принцессæ Екатеринæ де Брагансæйы чындзы дзаума.

Нырыккон Бомбейы бындур сæвæрдæуы 1672-æм азы. Сакъадæхты фыццаг бритайнаг губернатор сси Джордж Оксенден. 1784-æм азмæ сакъадæхтæ баиу уыдысты донмарæнтæ æмæ соса фæндæгтæй.

Сахары рæвдз рæзт баст уыди бæмбæджы сæудæджеримæ — уæлдайдæр АИШ-ы мидхæсты рæстæг (18611865).

Фиппаинæгтæ[ивын | Бындур ивын]

  1. "Special Report: Mumbai Train Attacks". BBC News. 2006-09-30. http://news.bbc.co.uk/2/hi/in_depth/south_asia/2006/mumbai_train_attacks/default.stm. Retrieved on 2008-08-13.
  2. Press Information Bureau (Government of India) (2008-12-11). HM announces measures to enhance security. Press release. http://pib.nic.in/release/release.asp?relid=45446. Retrieved on 2008-12-14.
  3. Ganti, Tejaswini (2004). "Introduction". Bollywood: a guidebook to popular Hindi cinema. Routledge. ISBN 0-415-28854-1.