Вьетнамы хæст

Сæрибар энциклопеди Википедийы æрмæг.
Дихгонд Вьетнам 1954-æм азы

Вьетнамы хæст (вьет. Chiến tranh Việt Nam, англ. Vietnam War), Индокитайы дыккаг хæст дæр, у Вьетнамы историйы æмгъуыд, XX æнусы дæргъвæтиндæр æмæ карздæр хæстытæй иу. Уыцы хæст стыр тæваг дары АИШ æмæ Вьетнамы нырыккон культурæмæ.

Дыккаг дунейы хæсты агъоммæ Вьетнамы территори уыд Францы Индокитайы колонийы хай. 1944-æм азы Вьетнам сси Японы дæлбар территори. Хæст куы фæци, уæд бынæттон патриоттæ бæстæйы хæдбардзинадыл хæцын райдыдтой. Уæд Франц рарвыста Вьетнаммæ экспедицион корпус æмæ хуссар Вьетнамы территоритæ фæстæмæ баиста. Уыцы хæст адаргъ и 1954-æм азмæ. 1954-æм азы фæрстæ бафыстой Женевæйы фидыд, кæцымæ гæсгæ цæгат Вьетнам сси хæдбар Вьетнамы Демократион Республикæ.

Цæгат Вьетнамы хицæуад уыд коммунистон, æмæ уый тыххæй АИШ-ы политиктæ уыцы ног бæстæмæ знæджы цæстæй кастысты. Фыццаг, АИШ æххуыс кодта Францæн, стæй, Женевæйы фидыд йæ тыхы куы бацыд, уæд АИШ-ы политиктæ сфæнд кодтой Францы бæсты коммунизмы ныхмæ тох адарддæр кæнын.

Уыцы Индокитайы дыккаг хæст дихкæнæн ис æртæ периодыл:

  1. Партизайнаг хæст хуссар Вьетнамы (19551964).
  2. АИШ-ы балæбурд (19651973).
  3. Хæсты кæрон (19731975).

АИШ-ы йедтæмæ Вьетнамы Демократион Республикæйы ныхмæ тох кодтой æндæр паддзахæдты æфсæдтæ: Австрали, Ног Зеланди, Хуссар Корей, Таиланд æмæ Хуссар Вьетнам. Цæгатæн дæр æндæр паддзахæдтæ æххуыс кодтой — уæлдайдæр Советон Цæдис, КАДР æмæ Китайы Адæмон Республикæ.

Хæсты фæстиуæгæн цæгаты тыхтæ фæуæлахиз сты, фæсарæйнаг хæстонтæ ацыдысты, Вьетнам иугонд æрцыд. Хуссар Вьетнамы стырдæр сахар Сайгон иугонд Вьетнамы схуыдтой Хошимин — номдзыд раздзог Хо Ши Мины номыл.