Дрейк, Фрэнсис

Сæрибар энциклопеди Википедийы æрмæг.
Фрэнсис Дрейк

Сэр Фрэнсис Дрейк (англ. Francis Drake; иу-1540 азы — 28 январы 1596 азы) у англисаг денджыздзау, корсар, вице-адмирал. Фыццаг англисаг, зæххыалыварсон балц сæххæст кæнынмæ чи фесгуыхти (1577-1580 ææ.).

Испайнаг флоты (Æнæбасæтгæ Ардмадæйы) ныддæрæн кæныны активон хайадис Гравелины тохы (1588), Дрейчы сæрæн архæйдты руаджы, англис сæхицæй бирæ фылдæр æфсадыл фæуæлахиз сты.

Сабидуг æмæ ’взонгад[ивын | Бындур ивын]

Фрэнсис Дрейк райгуырди Кроундейлы, Тавистокмæ хæстæг, Девоншираг фермер, фæстæдæр сауджын суæвæгы, Едмунд Дрейкы хæдзары, . Иууыл-иумæ сæ бинонты уыди дууæдæс сывæллоны, Фрэнсис сæ хистæр. 1549 азы Дрейктæ æрцардысты Кенты. 12-азыкконæй Фрэнсис сси юнгæ, хæрзтæлас науыл (баркæйы). Науы хицауы зæрдæмæ афтæ тынг фæцыди, сæ дард бавæййаг уыди, æмæ бафæдзæхста, йæ мæлæты фæстæ нау Фрэнсисæн куыд радтой. Æмæ афтæ, 18 азыкконæй æххæст капитан сси.

Асдзард[ивын | Бындур ивын]

1567 азы абалц кодта Гвиней æмæ Вест-Индимæ, йæ бавæййаг Джон Хокинсы науæй командæгæнгæ, цагъардзау экспедицийы. Экспедицийы, мексикайнаг гæнæх Сан-Хуан-де-Улуайы цур, англисæгты наутæ испайнаг æфсады æрбабырсты бын фесты æмæ сæ фылдæр ныгъуылд æмæ дæрæн æрцыдысты. Æрмæст ма дзы дууæ науы, Дрейк æмæ Хокинсыуæттæ аирвæзтысты. Англисæгтæ æрдомдтой испайнаг къаролæй, цæмæй сын сæфт наутæн бафида. Къарол, кæй зæгъын æй хъæуы, не сразы ис. Уæд Дрейк рахъæр кодта, йæ бон цыдæриддæр суа, уый кæй байсдзæн Испанийы къаролæй.

1572 азы араст ис хискæнгæ экспедицийы Вест-Индийы испайнæгтæ цы рæтты бардардтой, уырдæмты æмæ байста с. Нобре-де-Дьос, Панамæйы хуыйæндоны, стæй - цалдæр науы Картахены донлæууæны цур. Уыцы рейды цыды, Дрейк Панамæйаг донкъубалы рацахста испайнаг "Æвзист караван" (30 тоннæмæ ’ввахс ыл ластой æвзист), кæцы цыди Панамæйæ Номбре-де-Дьосмæ. 1573 азы 9 августы Дрейк æрыздæхт Плимутмæ хъæздыг æмæ æгас Английæн зындгонд капитанæй.

1577 азы 15 ноябыры Фрэнсис та афурдбалц кодта ус-къарол Елизаветæйы фæдзæхстмæ гæсгæ, Америкæйы сабырфурдон донгæрæттæм. Балцы официалон нысан уыдис ног зæххытæ бакæнын, сæрмагондæй Австрали. Фæлæ æцæгæй та Дрейк хъуамæ ныттæлæт кодтаит цасфылдæр испайнаг науы æмæ уыцы мулкимæ аздæхдаит Англимæ. Фрэнсис къухдариуаг кодта флотилийæ, кæцыйы уыди цыппар стыртæ, дыууæ та чысыл æххуыснаутæ. Магелланы донкъубалæй куы ахызтысты, уæд Дрейчы штурмæй аппæрста Арты Зæххы хуссарырдæм, æмæ уымæй рабæрæг ис, Хуссайраг континенты хай кæй нæу. Антарктидæ æмæ Арты Зæххы ’хсæн цы хуыйæндон ис, ууыл фæстæдæр Дрейкы ном æвæрд æрцыд.


Фрэнсис Дрейкы номыл[ивын | Бындур ивын]

Фрэнсис Дрейкы ном æнустывæрд у: Арты Зæхх æмæ Антарктикæйы æхсæн хуыйæндон хуыйны Дрейчы донкъубал. Гермайнаг сахар Оффенбурджы лæууы дурæй конд разагъды пират йæ къухы та картофы дидинæг. Постаменты фыст зæгъы: "Сэр Фрэнсис Дрейкæн, кæцы апарахат кодта картоф Европæйы. Дунейы зæххкусджыты милуантæ йын фæдзæхсынц йæхи æмæ йе 'нæмæлгæ зæрдылдарæн. Ай у мæгуыртæн æххуыс, Хуыцауы хъазар лæвар, зындзинад æнцонгæнæг".