Беринг, Витус

Сæрибар энциклопеди Википедийы æрмæг.

Ви́тус Ионассен Бе́ринг (дан. Vitus Jonassen Bering; уырыссагау æй хуыттой Иван Иванович Беринг; райгуырдис 12 августы 1681 азы, Хорсенсы, Данийы — фæхъуыди 8 декабыры 1741 азы, Беринджы Сакъадахы) - денджыздзу, уырыссаг флоты офицер, капитан-командор. Йæ равзардæй данийаг адæмыхаттæй у.

1725-1730 æмæ 1733-1741 æзты армдар уыди Фыццаг æмæ Дыккаг экспедициты Камчаткæмæ. Ацыд Чукоткæ æмæ Аляскæйы хсæн хуыйæндоныуылтыл (фæстæдæр æй Берингы донкъубал схуыттой), бахæццæ ис Цæгат Америкæмæ æмæ [[Алеуты сакъадæхтæ]м. Берингы номæй схуыттой сакъадах, донкъубал æмæ денджыз Сабыр фурды цæгаты, афтæ ма Командойраг сакъадæхтæ дæр. Археологийы Сыбыры цæгат-скæсæн хай, Чукоткæ æмæ Аляскæ дæр (кæдон, дам, ныр куыд хъуыдыуæйы, рагзаманты æмиу кодтой зæххы тæлмæй), арæх фæхуындæуынц иумæййаг термин Беринги, зæгъгæ.

Цыбыртæгонд биографи[ивын | Бындур ивын]

Витус Беринг райгуырд 1681 азы, Данийы.
1703 азы фæци кадетты корпус Амстердамы, уыцы азы ма бахызт уырыссаг службæмæ, дæлпоручичы чины, Ост-Индимæ балцы фæстæ, æмæ службæ кодта уæрæсейæг Балтийаг флоты, Стыр Цæгатон хæсты афон.
1707-ы аразмæуыд поручикыйонг. 1710 азы акондæуыд Азовы флотмæ, аразмæ та йæ кодтой капитан-лейтенанттæм, командæ кодта снауæ «Мункер»-æй.
1710-1712 службæ кодта Азовы флоты æмæ уырысимæ хæцыд Турчы ныхмæ.
1712 акондæуыд Балтийаг флоты, 1715 азы 4-рæнхъы капитан сси.
1713-ы Выборджы ракуырдта Анна Кристинæйы, бынæттон бюргерты чызджытæй иуы.

Беринг йæ райгуырæн бæстæйы фæстаг хатт 1715 азы уыди æмæ йæм уый фæстæ никуыуал ныздæхти.

1716 азы 4 рæнхъы капитан Витус Беринг командæ кодта нау "Пёрл"-æй. 1717-ы 3 рæнхъы капитан сси. 1719 азы армдардта нау "Селафаил"-ыл. 1720-йы йæ фæци 2 рæнхъы капитан, æрмдарæг уыди нау "Мальбург"-ы, стæй - "Лесное"-йы. 1724 ссæрибардзыд ис службæйæ йæхи фæндæй æмæ та фæстæдæр фæстæмæ æрбаист, куыд "Селафаилы" командир 1 рæнхъы капитаны чины.