-стан

–стан (–стон) у бирæ бæстæты нæмттæ кæмæй фæуд кæнынц, ахæм фæсæфтуан. Йæ ратæдзæн у индоевропæйаг уидаг *stā- «лæууын» æмæ персайнаг æвзаджы амоны «бынат, бæстæ». Нырыккон персайнаг æмæ таджикаг æвзæгты ацы фæсæфтуанæй (-истан /-истон) фæпайда кæнынц топонимтæ аразгæйæ.

Ацы дзырдаразæн хай ис бирæ бæстæты æмæ регионты нæмтты, уæлдайдæр Централон Азийы æмæ Индийы субконтиненты. Уымæн ис объективон аххосаг — уым раджы заманты парахатæй пайда кодтой персайнаг æвзагæй.

Ирон æвзаджы æмбæлынц дзырдтæ Ирыстон, Гуырдзыстон æмæ Сомихыстон.

Паддзахæдтæ

• Афгъанистан;
• Кыргызстан (Хъиргъиз);
• Пакистан;
• Таджикистан;
• Туркменистан (Туркмени);
• Узбекистан;
• Хъазахстан.

Уæрæсейы Федерацийы регионтæ

• Башкортостан (Башкири);
• Дагъистан;
• Тæтæрстан.

Ираны провинцитæ

• Голестан;
• Курдистан;
• Лурестан;
• Регистан;
• Систан æмæ Белуджистан;
• Такестан (Такистан);
• Хузестан.

Пакистаны штаттæ

• Белуджистан;
• Вазиристан.

Æндæр регионтæ

• Аваристан — солиæгты бæстæ Дагъистаны.
• Балтистан — Кашмиры регион.
• Бантустан — Хуссар Африкæйы Республикæйы аборигенон цæрджытæн XX æнусы дыккаг æмбисы цы резервацитæ сарæзтæуыд, уыдоны иумæйаг ном.
• Гаястан (Хайастан) — афтæ хонынц сомих сæ бæстæ; ирон æвзаджы æмбæлынц нæмттæ Сомих æмæ Сомихыстон.
• Индостан — æрдæгсакъадах Евразийы хуссары.
• Каракалпакстан — Узбекистаны сконды чи ис, уыцы республикæ; каракалпакты бæстæ.
• Кафиристан — Афгъанистаны историон регион (1896-æм азы онг), ныртæккæ йæ ном у Нуристан
• Курдистан — сæ цæрджыты фылдæр хай курдæгтæ кæмæн сты, Турчы, Сирийы, Ирачы æмæ Ираны арæйнаг районтæ.
• Лезгистан — лекъ кæм цæрынц, Хуссар Дагъистаны æмæ Цæгат Азербайджаны бæстæйы æнæофициалон ном.
• Нуристан — 2001-æм азы кæй сарæзтæуыд, Афгъанистаны уыцы провинци.
• Раджастан — Индийы штат.
• Регистан — 1) иуæй-иу скæсæйнаг сахарты сайраг фæзтæ (зындгонд у Самарканды сахары регистан); 2) уыцы ном хæссы Ираны зындгонд регион.
• Табаристан — IX—XII æнусты чи уыдис, Ираны уыцы провинци.
• Туркестан — Астæуккаг Азийы раздæры ном уырыссаг æвзаджы.