Нобелы преми

Сæрибар энциклопеди Википедийы æрмæг.

Нобелы преми (швед. Nobelpriset, англ. Nobel Prize) у тæккæ кадджындæр æмæ нымаддæр æхсæнадæмон премитæй иу; хорзæх саккаг кæнынц зынгæ зонадон иртасæнтæ, революцион æрымыстытæ, кæнæ культурæмæ кæнæ æхсæнады райрæзынмæ хайбавæрды тыххæй.

Нобелы премитæ сарæзтæуыд Альфред Нобелы ныстуанмæ гæсгæ.

Премитæ лæвæрд цæуынц æрвылаз цардархайды ацы къабæзты:

  • физикæ — 1901-æм азæй, Швеци;
  • хими — 1901-æм азæй, Швеци;
  • медицинæ æмæ физиологи — 1901-æм азæй, Швеци;
  • литературæ — 1901-æм азæй, Швеци;
  • сабырдзинад бахъахъхъæд — 1901-æм азæй, Норвеги.

Уымæй уæлдай ма 1969-æм азæй хорзæхджын кæнынц, Альфред Нобель йæ ныстуаны кæй нæ бацамыдта, уыцы экономикон къабазы преми, æмæ æндæр премиты балæвæрды уавæртæй ницæмæй хъауджыдæр у.

Ныртæккæ Нобелы премийы æхцайы хæрзиуæг у 10 милуан шведаг кронæйы (1,05 млн евро кæнæ 1,5 млн доллæрмæ æввхас).

Лауреат хъуамæ бакæса «Нобелы номарæн лекци». Уый фæстæ ацы доклад мыхуыргонд æрцæуы Нобелы фонды хицæн томы.