Тет

Сæрибар энциклопеди Википедийы æрмæг.
Теты бæрæгбон Сайгоны

Тет (вьет. Tết, æххæст ном Тет Нгуен Дан вьет. Tết Nguyên Đán) фылдæр хъуыстгонд у йæ цыбыргонд ном Tet-æй, у тæккæ ахсджиагдæр æмæ популярондæр бæрæгбон Вьетнамы. Уыцы бæрæгбон у Вьетнамы Ног аз мæйы къæлиндармæ гæсгæ. Китайы æмæ Вьетнамы бæрæгбон Тет бæрæг кæнын райдайынц азы фыццаг райсом куы æрлæууы уæд йæ ном та райста китайаг символтæй 节元旦.

Тет фæбæрæг кæнынц иу рæстæджы китайаг Ног азимæ. Бæрæгбон байдайы фыццаг мæйы фыццаг бонæй, мæйы къæлиндармæ гæсгæ (январы кæронмæ кæнæ фæвралы райдиантæм æввахс) æмæ цæуы æртæ боны. Тет фæбæрæг кæнынц бирæтæ — чи фæзмыны сæ китайаг фыдæлты æгъдæуттæ. Вьетнамæгтæй бирæтæ бæрæгбонмæ цæттæ кæныны рæстæг аразынц сæрмагонд хæринæгтæ æмæ æфснайынц хæдзар. Ис бирæ хъуыддæгтæ кæдон фæаразынц бæрæгбоны фæткмæ гæсгæ, зæгъæм хæдзарæй фыццаг ракъахдзæф ног азы фыццаг бон (xông nhà), фыдæлты зæрдыллæууæн, ног азы арфæтæ, лыстæг згъæрæхцатæ фæуарынц сывæллæттæн æмæ зæрæдтæн, байгом вæййы бæрæгбоны базар.

Тет ма ноджы æфсон вæййы уазæгуæтты цæуын æмæ бинонтæн бæрæгбон саразынæн. Теты рæстæг вьетнамæгтæ хъуамæ бабæрæг кæной сæ хæстæджыты æмæ кувæндæттæ, ферох кæной зæронд азы проблемæтæ æмæ зæрдæ дарой, ног аз сын хорздзинæдтæ кæй æрхæсдзæн, ууыл. Афтæ нымад у æмæ ма Теты бæрæгбоны фыццаг бон у уалдзæджы райдайæн æмæ ма йæ уымæн арæх фæхонынц Hội xuân (Хой суан), тæлмацы дæтты «Уалдзæджы бæрæгбон».

С 1975-æм азæй 2100-æм азмæ ис афтиддæр цыппар цæвиттоны, мæймæ гæсгæ Ног аз Вьетнамы æмæ Китайы иу рæстæгмæ куы не 'рхауынц уæд, мæнæ уыцы датæтæ:

Аз Вьетнамы Ног аз
Vietnamese New Year date
Китайы Ног аз
Chinese New Year date
1985 21-æм февралы 20-æм февралы
2007 17-æм февралы 18-æм февралы
2030 2-æм февралы 3-æм февралы
2053 18-æм февралы 19-æм февралы

Æрвитæнтæ[ивын]