Кæсгон-черкесаг æвзаг

Сæрибар энциклопеди Википедийы æрмæг.
Кæсгон-черкесаг æвзаг
Хином: Къэбэрдей-черкесыбзэ, адыгэбзэ
Бæстæтæ: Уæрæсе
Официалон статус: Кæсæг-Балхъар, Хъæрæсе-Черкес
Æдæппæт дзурджыты нымæц: 587 547
Классификаци
Категори: Евразийы æвзæгтæ
кавказаг мыггаг
абхазаг-адыгъейаг æвзæгтæ
адыгъейаг æвзæгтæ
Фыссынад: кириллон алфавит
ГОСТ 7.75–97: каа 250
ISO 639-1:
ISO 639-2: kbd
ISO/DIS 639-3: kbd
Æвзæгты тыххæй æппæт статьятæ

Кæсгон-черкесаг æвзаг у кæсгон æмæ черкесаг адæмты мадæлон æвзаг.

Иумæйаг зонæнтæ[ивын]

Кæсæг-Балхъары æмæ Хъæрæсе-Черкесы республикæты у сæ официалон æвзæгтæй иу. Ацы æвзагыл ма дзурынц Краснодары крайы, Адыгейы, Турчы, стæй Хæстæг Скæсæны цалдæр бæстæйы.

Æвзаджы ис 48 æмхъæлæсон фонемæйы, уыдонæй 23 — фрикативонтæ.

Иуæй-иу лингвистты хъуыдымæ гæсгæ кæсгон-черкесаг æмæ адыгейаг æвзæгтæ сты иумæйаг адыгаг æвзаджы дыууæ диалекты. Адыге, кæсæг æмæ черкес сæхæдæг се ’взаг хонынц адыгэбзэ, ома «адыгаг æвзаг».

1924-æм азы агъоммæ фыссынад уыди араббаг алфавиты бындурыл (кæд уымæй бирæ адæм пайда нæ кодтой, уæддæр), 19241936 азты пайда кодтой латинаг дамгъæтæй. 1936-æм азы та латинаг алфавит раивтой кириллонæй.

Абетæ[ивын]

А а Э э Б б В в Г г Гу гу Гъ гъ Гъу гъу
Д д Дж дж Дз дз Е е Ё ё Ж ж Жь жь З з
И и Й й К к Ку ку КI кI КIу кIу Къ къ Къу къу
Кхъ кхъ Кхъу кхъу Л л Лъ лъ ль ЛI лI М м Н н
О о П п ПI пI Р р С с Т т ТI тI У у
Ф ф ФI фI Х х Ху ху Хъ хъ Хъу хъу Хь хь Ц ц
ЦI цI Ч ч ЧI чI Ш ш Щ щ ЩI щI ъ Ы ы
ь Ю ю Я я I Iy

Литературæ[ивын]

Кæсгон поэзийы бындурæвæрæгыл нымад у Али Шогенцуков (1900—1941).

Эстрадæ[ивын]

Кæсгон æвзагыл зарынц иуæй-иу эстрадон зарæггæнджытæ. Уыдонæй зындгонддæр у Черим Нахушев (абазаг æвзагыл дæр зары).

Æрвитæнтæ[ивын]