Ирон адæм
| Ирæттæ | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
 |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Ирон лæгтæ | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Нымæц: | ~700 000 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Ахæлиу: |
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Æвзаг: | ирон | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Дин: | чырыстон дин, пысылмон дин, адæмон дин | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Этникон дæлкъордтæ: | дыгур |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Ирон адæм (ир, ирæттæ) cты адæмыхатт, сæ фылдæр хай цæры Ирыстоны (уыдонæй Цæгат Ирыстоны 409 мин адæймаджы). Ирæттæ дзурынц ирон æвзагыл, уыдонæй се ’ппæт дæр сты дывзæгон (зонынц ма уырыссаг æвзаг, цалдæр раны та — гуырдзиаг кæнæ туркаг).
Ирон æвзаг дих кæны дыууæ диалектыл: ирон æмæ дыгурон. Уыдоныл дзурæг адæмы хонынц ир æмæ дыгур.
Ирон адæмы истори нын куыд амоны, афтæмæй сæ рагфыдæлтæ — скифтæ, сæрмæттæ æмæ алантæ — кодтой цæугæ цард. Фæстагмæ сæ байзæддæгтæ æрбынат кодтой Кавказы хæхты хуссар æмæ цæгат фæрстыл. Кодтой зæххы куыст, дардтой фос, цыдысты æххуырсты æмæ кодтой цуан дæр. Сæ царды сæм иууыл пайдайагдæр фæкастис фос дарын, уæлдайдæр та лыстæг фос: фыстæ, сæгътæ.
Сæргæндтæ |
[ивын] Этноним
Иу версимæ гæсгæ дзырд «ирон» рацыди дзырд «арийон»-æй[11] (آریا, ārya, aryien — «уæздан»). Фæлæ номдзыд иранист Абайты Васо ацы гипотезæимæ разы нæ уыд[12].
Æндæр æвзæгтæй фылдæрыл ирæтты хонынц «осетины», «ossetians». Уый рацыди, «ოსეთი», зæгъгæ, уыцы гуырдзиаг дзырдæй [osetʰi].
[ивын] Ирæттæ æндæр æвзæгтыл
[ивын] Галерей
-
Чызг ирон дарæсы (1883) -
Ирон сылгоймæгтæ (XIX æнус) -
Ирон лæг Цæгат Кавказы, XVIII æнусы дарæсы (XIX æнус) -
Чызг ирон дарæсы. XX æнусы райдианы конд къам -
Ирон лæгтæ -
Едысы ныхас -
Ирон лæг (Хъобан, 1881)
._F._17._Oss%C3%A8the_(Oss%C3%A8te),_Koban._Mission_scientifique_de_Mr_Ernest_Chantre._1881.jpg)
[ивын] Кæс
[ивын] Фиппаинæгтæ
- ↑ Уæрæсейы 2010-æм азы сфыстмæ гæсгæ
- ↑ Гуырдзыстоны 2002-æм азы сфыстмæ гæсгæ
- ↑ 3,0 3,1 Joshua Project
- ↑ Украинæйы 2001-æм азы сфыст
- ↑ Хъазахстаны 2009-æм азы сфыст
- ↑ Белоруссийы 2009-æм азы сфыст
- ↑ 2003-æм азы сфыст
- ↑ 2010-æм азы статистикæ
- ↑ Хъиргъизы 2009-æм азы сфыст
- ↑ Эстонийы 2000-æм азы сфыст
- ↑ Проект Анахарсис. Из истории алан-осетин
- ↑ Абаев, В. И. Историко-этимологический словарь осетинского языка // Москва-Ленинград: Издательство Академии наук СССР, 1958. — Т.1 (A-K') — С. 545—546.
 |
Ацы статья ирон темæйыл къæртт у, ома æрдæгцæттæ. Википедийæн баххуыс кæн æмæ ацы статья раст æмæ стырдæр скæн. |
 |
Ацы статьяйы автортæй чидæр пайда кодта газет «Рæстдзинад»-æй ист æрмæджытæй. «Рæстдзинад»-ы редакци ахæм бар дæтты. |
