Гюнтекин, Решад Нури

Сæрибар энциклопеди Википедийы æрмæг.
Решад Нури Гюнтекин

Решад Нури Гюнтекин (тур. Reşat Nuri Güntekin) (1889-æм азы 25 ноябры, Стамбул1956-æм азы 13 декабры, Лондон) — туркаг фыссæг, романист æмæ драматург.

Йæ фыццаг уацау «Зæронд æмбал» рацыдис 1917-æм азы. Дарддæр цæуынц «Хæлддзæгты дидинæг» (1918-æм аз), «Нæзыцъиу — зараг цъиу» (1922-æм аз), пьесæтæ «Æцæг хъайтар» (1918-æм аз), «Хъама» (1918-æм аз), «Дуры къæртт» (1926-æм аз) æмæ а.д.

Йæ романты æмæ радзырдты Гюнтекин туркаг литературæйы фыццæгтæй иуæй равдыста реалгондæй æмæ алывæрсыгæй Анатоли, Турчы провинциалон сахартæ, æмæ гæвзыкк туркаг хъæу. Дæнцæгæн ис æрхæссæн йæ роман «Нæзыцъиу — зараг цъиу» (тур. Çalıkuşu), æвдисы æрыгон туркаг чызджы-ахуыргæнæджы хъысмæт Анатолийы; ацы чиныгмæ гæсгæ 1966-æм азы ист æрцыдис киноныв, стæй йæ 1986-æм азы рацарæзтой телесериалы хуызы, Феридейы роль дзы æнтыстджынæй ахъазыд туркаг актрисæ Айдан Шенер.

Гюнтекины радзырды ис деталон æмæ дырыс стиль, реалистон фæлгъуызимæ. Йæ иннæ зынгæ романтæ — «Цъæх æхсæв» (тур. Yeşil Gece) æмæ «Сыфтæрызгъæлæн» (тур. Yarpak Dökümü).

Гæнтекин агайы бинонты цыргъ проблемæтæ, удгоймаджы æмæ æхсæнады æмахастытæ, æргом кæны дины кусджыты хъуыддæгтæ. Йæ роман «Цъæх æхсæв»-ы равдыста туркаг адæмы национ-сæрибаргæнæн тох. Гюнтекины цавæрдæр фæлдисондтæ фыст сты сентиментализмы улæфты æндæвдадмæ гæсгæ.

Цардафыст[ивын]

Йæ фыд уыдис æфсады майор. Решад Нури цыдис райдайæн скъоламæ Чанаккалейы, Чанккалейы астæуккаг скъоламæ æмæ скъола Freres-мæ Измиры. Фæцис Стамбулы университеты литературæйы факультет 1912-æм азы. Куыста куыд ахуыргæнæг æмæ сæргълæууæг астæуккаг скъолаты Бурсæйы æмæ Стамбулы, уыйфæстæ куыд инспектор Национ Ахуырады Министрады (1931). Дарддæр 1933-æм аз æмæ 1943-æм азы астæу уыди Чаккалейы минæвар Турчы парламенты, стæй хистæр инспектор Национ Ахуырады Министрады (1947) æмæ культурæйы хабæртты фæдыл атташе Парижы (1950). Уыдис ма Турчы минæвар ЮНЕСКО-йы.

Пенсимæ рацыды фæстæ куыста Стамбулы муниципалон театрты литературон правленийы. Амардис Лондоны, куы ацыдис уырдæм рæуджыты ракæй дзæбæх кæнынмæ. Ныгæд æрцыдис уæлмæрдты тур. Yarpak Dökümü Стамбулы.

Сфæлдыстад[ивын]

Радзырдтæ[ивын]

Романтæ[ивын]

Театр[ивын]

Литературæ[ивын]

  • Алькаева Л. О. Очерки по истории турецкой литературы 1908—1939 гг.. — М., 1959.
  • Poyraz Т., Aipbek М Reşat Nuri Güntekin, hayatı ve eserlerin tarn listesi. — Ankara, 1957.
  • Yücebaş H. Bütün cepheleriyle Reşat Nuri. — Ankara, 1957.
  • Uyguner М. Reşat Nuri Güntekin. — Ist., 1967.
  • Kabaklı A. Türk edebijatı, cilt 3. — Ist., 1969.

Æрвитæнтæ[ивын]