Беллинсгаузен, Фаддей Фаддейы фырт

Сæрибар энциклопеди Википедийы æрмæг.
Фабиан Готтлиб Таддеус фон Беллинсгаузен (нем. Fabian Gottlieb Thaddeus von Bellingshausen); 1778 азы 9 сентябыры, Езелы сакъадах — 1852 азы 13 январы, Кронштадты) — уæрæсейæг денджыздзау, адмирал, Антарктидæйы фыццакæнæг. Рацыди балтийаг немыцы æлдæрттæй.
10 азыкконæй бахауд Кадетты денджызон корпусмæ Кронштадты.
1795, æхсæз азы фæстæ, Беллинсгаузен райста йæ фыццаг флотон чин - гардемарин сси. Фидæн азы Английы донбылтæм фурдбалц скодта. 1797 азы йæ смичман кодтой (фыццаг офицерон чин флоты) æмæ йæ снысан кодтой Ревелаг эскадрæмæ. Эскадрæйы наутыл цыди 1803 азмæ.
1803-мы Иван Крузенштерны науты экипажтæ агурын райдыдтой, цæмæй ацыдаиккой фыццаг уæрæсейаг зæххалварсоны. Балтийаг флоты ахуырдоны сæйраг директор, вице-адмирал Ханыков Пётр Иванович, кæй дæлкъухдариуæджы Беллинсгаузен уыдис цалдæр балцы, бауынаффæ кодта Беллинсгаузены-фырты нау "Надеждамæ" айсын.
1803-1806 æзты Фаддей хайад иста Уæрæсейы науты фыццаг зæххалварсон ленкады слуп "Надеждайыл", Крузенштерны дæлбар. Фæсбалц æй аразмæ кодтой капитан-лейтенанты чинмæ.
1809 азы кампанийы командæ кодта корвет «Мельпомена»-йæ, 1812-1816 фрегат «Минерва»-йæ, 1817-1819-мæ та фрегатом «Флора»-йæ.
1819-1821 уыди хуссарполарон денджызтæм æрвыст антарктикон зæххалварсон экспедицийы сæрдар, уыдис дзы слуптæ «Восток» æмæ «Мирный», фæстагæй командæ кодта Михаил Лазарев.
4-æм июны Кронштадтæй рацæугæ, Рио-де-Жанейромæ экспедици æрхæццæ ис 2 ноябыры. Урдыгæй Беллинсгаузен сæрæй аздæхти комкоммæ хуссармæ, æмæ, Кукæй гомæрцыд, Хуссар Джорджиайы сакъадахы хуссар-ныгуылæн зæххытыл æрзилгæйæ, х.у. иу-56°-мæ 'ввахс, "байгом" кодта маркиз де Траверсейы æртæ сакъадахы, федта Сандвичы Хуссар сакъадæхтæ, ацыд скæсæны х.у. 59°-ыл æмæ дыууæ хатт ахызти ноджы дарддæр, хуссармæ, ихтæ йæ кæййонг дард уагътой, уый онг. 69° х.у.-мæ куы бахæццæ сты 1820 азы 16 январы, экспедици бакодта Антарктикæйы.

Стæй, 1820 азы февралы æмæ мартъийы, слуптæ адих сты æмæ ацыдысты Австралимæ (порт Джексон, ныры Сидней) Индиаг æмæ Хуссар океантыл. Австралийæ экспедици ахæццæ ис Сабыр фурдмæ æмæ ма ссардтой цалдæр сакъадахы æмæ атоллы (Скæсæн, Симоновы, Михайловы, Суворовы, Россиянин æмæ а.д.), бауадысты иннæтæм дæр (Разагъд Кънйаз Александыры Сакъадах) æмæ фæстæмæ сæздæхтысты Порт-Джексонмæ.